პირველი კიმონო: როგორ ავარჩიოთ

ადრე თუ გვიან, ყველა დამწყებს საკუთარი კიმონო სჭირდება. არჩევანი თავიდან რთული ჩანს: ქსოვილის ტიპები, GSM, უნციები და ასოებით აღნიშნული ზომები. სინამდვილეში მხოლოდ რამდენიმე რამ არის მნიშვნელოვანი. აი, რას ვეუბნებით ხოლმე დარბაზში.

მოკლედ: თუ ჯიუ-ჯიცუში ვარჯიშს აგრძელებთ, იყიდეთ ჯიუ-ჯიცუს კიმონო და არა ძიუდოსი. მსუბუქი pearl weave ქურთუკი (დაახლოებით 350 GSM) უმეტესობას მთელი წლის განმავლობაში შეეფერება. ზომა ბრენდის საკუთარი ცხრილით აარჩიეთ, იყიდეთ კი ბრენდისგან ან ოფიციალური გამყიდველისგან. თუ შეჯიბრებას გეგმავთ, ყიდვამდე ორგანიზატორის მიმდინარე წესებიც შეამოწმეთ.

ძიუდოს თუ ჯიუ-ჯიცუს კიმონო?

ორივე ჭიდაობისთვისაა შექმნილი, მაგრამ განსხვავებული ჭიდაობისთვის. მთავარი განსხვავება ჭრასა და სიგრძეშია. ძიუდოს კიმონო უფრო განიერი და ფართოა, უფრო თავისუფალი სახელოებით და გრძელი ქურთუკით, რადგან ძიუდოში მთავარია ფეხზე დგომისას ჩაჭიდება და ჩაგდება. ჯიუ-ჯიცუს კიმონო უფრო მორგებულია, ამიტომ პარტერში პარტნიორს ნაკლები ზედმეტი ქსოვილი რჩება ჩასაჭიდად.

ძიუდოს კიმონოები სხვადასხვა წონისა და დანიშნულებისაა. დიაპაზონის ერთ მხარესაა იაფი, რბილი სავარჯიშო კიმონოები, ჩვეულებრივ single weave ქსოვილისგან და ძალიან ფართო ჭრით. ჩვენი გამოცდილებით, ცნობილი ძიუდოს ბრენდის იაფი კიმონო ხშირად ყალბია: ოფიციალურ გამყიდველებზე ბევრად დაბალი ფასი გამაფრთხილებელი ნიშანია. იაფი ლურჯი კიმონოები რეცხვისას ხშირად საღებავს უშვებს, ამიტომ პირველ რეცხვებზე ცალკე გარეცხეთ; თეთრები ამ მხრივ უპრობლემოა. დიაპაზონის მეორე მხარესაა IJF-ის მიერ დამტკიცებული საშეჯიბრო კიმონოები: ძალიან მძიმე და ხისტი, დაახლოებით 650–750 GSM, პარტერში ჭიდაობისთვის კი მოუხერხებელი. ჯიუ-ჯიცუს ქურთუკების გავრცელებული წონა 350–550 GSM-ია.

თბილისში ბევრი დამწყები ძიუდოს კიმონოთი იწყებს, რადგან ის უფრო იაფია და ადვილად იშოვება (ფასებზე ცალკე დავწერეთ). პირველი თვეებისთვის ეს ნორმალურია. თუ ვარჯიშს აგრძელებთ, ჯიუ-ჯიცუს კიმონო ღირს.

კარატეს ან ტაეკვონდოს ფორმა არ გამოდგება

ხშირად, განსაკუთრებით ბავშვები, სხვა საბრძოლო ხელოვნებიდან მოდიან და ძველი ფორმით ცდილობენ ვარჯიშს. ჭიდაობისთვის ძიუდოს ან ჯიუ-ჯიცუს კიმონოს გარდა არცერთი არ გამოდგება: არც კარატეს, არც ტაეკვონდოს და არც სხვა ფორმა. ისინი სულ სხვა რამისთვის კერავენ: უმეტესად გაცილებით მსუბუქია, საყელო თხელი აქვს და ჩაჭიდებისას შეიძლება ხელიც გაიკაწროთ, თხელი ქსოვილი კი ძლიერი მოქაჩვისას ადვილად იხევა.

ქსოვილის ტიპები: რას ნიშნავს სახელები

ქსოვა ქსოვილის სტრუქტურაა. ის განსაზღვრავს წონას, სიმტკიცეს და კომფორტს.

• Pearl weave — დღეს ყველაზე გავრცელებული. მსუბუქი ან საშუალო წონის, საკმარისად მტკიცე და კომფორტული. დამწყებისთვის საიმედო საწყისი არჩევანი.
• Single weave — ყველაზე მსუბუქი და იაფი. სწორედ მისგან კერავენ იაფ ძიუდოს კიმონოებს. ადრე იაფ ჯიუ-ჯიცუს კიმონოებსაც მისგან კერავდნენ, დღეს მას უმეტესად pearl weave ცვლის.
• Double weave — დაახლოებით ორჯერ უფრო მკვრივი: ძალიან მტკიცე, მაგრამ მძიმე და ცხელი.
• Gold weave — single-სა და double-ს შორის. გამძლეა, მაგრამ უფრო მძიმე; მეტ ოფლს იწოვს, სველი მძიმდება და ნელა შრება.
• Ripstop და სხვა სპეციალური ქსოვილები — ზოგი ბრენდი ულტრამსუბუქ ან უჩვეულო ქურთუკებს კერავს (ripstop და სხვა სპეციალური ქსოვილები). ზოგი მათგანი ვარჯიშისთვის შესანიშნავია, მაგრამ ყველა არ დაიშვება შეჯიბრზე; იხილეთ წესები ქვემოთ.

350 თუ 450 GSM?

GSM ნიშნავს ქსოვილის ერთი კვადრატული მეტრის წონას გრამებში. რაც უფრო მაღალია რიცხვი, მით უფრო მძიმეა ქსოვილი: როგორც წესი, პარტნიორს უფრო უჭირს ჩაჭიდება და კიმონო უფრო გამძლეა, მაგრამ ნელა შრება. რაც უფრო დაბალია, მით უფრო მსუბუქია: მოძრაობა უფრო ადვილია და სწრაფად შრება, მაგრამ ჩაჭიდებაც უფრო ადვილია. თუმცა მხოლოდ GSM არ წყვეტს: ქსოვა, ჭრა და ნაკერების ხარისხიც მნიშვნელოვანია.

ყველაზე გავრცელებულია 350 და 450. ეს გემოვნების საქმეა. ჩვენი გამოცდილებით, 350 საუკეთესო არჩევანია მთელი წლის განმავლობაში, თბილისის ზაფხულშიც და ზამთარშიც. 450 აირჩიეთ, თუ გინდათ, რომ კიმონოზე ჩაჭიდება უფრო რთული იყოს.

შეჯიბრებისთვის ერთი შენიშვნა: ფორმალურად, AJP ქურთუკის ქსოვილისთვის 380–650 GSM-ს მოითხოვს, IBJJF კი ფორმის შესაბამისობას თავისი ოფიციალური სახელმძღვანელოთი ამოწმებს. ამიტომ 350 GSM კიმონო სავარჯიშოა. თუ ტურნირზე გამოსვლას გეგმავთ, აირჩიეთ მოდელი, რომელსაც მწარმოებელი შეჯიბრის წესებთან შესაბამისად აღწერს.

შარვალი: ripstop თუ ბამბის twill

კიმონოს შარვლების უმეტესობა ripstop-ის ან ბამბის twill ქსოვილისგანაა, ჩვეულებრივ 8 ან 10 უნციის (oz). ლურჯი და შავი 8-უნციანი შარვალი მსუბუქი და კარგია. თეთრი 8-უნციანი შარვალი კი ხშირად გამჭვირვალეა, რაც არავის სიამოვნებს. ჩვენი პირადი აზრით, ripstop ნაკლებად კარგია, რადგან სველი ხისტდება; ბამბის twill მტკიცეა და ფორმას ინარჩუნებს.

ბამბა, ნარევი ქსოვილები და შეჯდომა

ბევრი ბრენდი დღეს ბამბისა და პოლიესტერის ნარევს იყენებს, ზოგი კი სუფთა პოლიესტერსაც. დღევანდელი ქსოვილებით სხვაობის შეგრძნება ძნელია და ჩვენი გამოცდილებით, ორივე კომფორტულია. ყალბ კიმონოებზე ზოგჯერ წერია „100% ბამბა“, სინამდვილეში კი ნარევია.

უფრო მნიშვნელოვანი შეჯდომაა. ჯიუ-ჯიცუს კიმონოების უმეტესობა წინასწარ შემჯდარია (preshrunk), თუმცა მაინც ოდნავ ჯდება. ზოგი არ არის: ჩვენ მიერ ქვემოთ რეკომენდებული კიმონოს მწარმოებელიც დაახლოებით 5%-იან შეჯდომას აფრთხილებს. ძიუდოს კიმონოები ჩვეულებრივ წინასწარ შემჯდარი არ არის და იაფი single weave კიმონოები შესამჩნევად ჯდება. ეტიკეტი შეამოწმეთ და, თუ კიმონო preshrunk არ არის, ზომის არჩევისას ეს გაითვალისწინეთ.

რეცხეთ მაქსიმუმ 30°C-ზე, გააშრეთ თოკზე, ჩრდილში, და საშრობ მანქანაში არასოდეს ჩადოთ. ორი რამ, რაც კიმონოს ყველაზე ხშირად აფუჭებს, მზე და საშრობი მანქანაა. ძლიერი მზე ბამბას ასუსტებს და ფერს აფერმკრთალებს. საშრობ მანქანაში საყელო ქურთუკის დანარჩენ ნაწილზე მეტად ჯდება, მთელ კიმონოს მაღლა სწევს და ხშირად კიმონოს ჩაცმა საერთოდ აღარ შეიძლება. ჩვენი გამოცდილებით, ქსოვილის დამარბილებლის დამატება კიმონოს გახისტებისა და გახევისგან იცავს. თუმცა ბევრი ბრენდი დამარბილებელს არ გირჩევთ, ამიტომ თქვენი კიმონოს ეტიკეტი შეამოწმეთ.

ზომები: A0-დან A6-მდე და ასოები მათ შემდეგ

ზრდასრულთა ზომებია A0-დან A6-მდე, პატარიდან დიდამდე (ბრენდების უმეტესობა A5-ზე ჩერდება). ზოგ ზომას ასოც ერთვის:

• L (long): იგივე სიგანე, უფრო გრძელი სახელოები და შარვალი. მაგალითად, A1L არის A1-ის სიგანე A2-ის სიგრძით. გრძელი ხელ-ფეხის მქონეთათვის.
• H (heavy, მაგალითად Tatami-ს): იგივე სიგრძე, უფრო განიერი მკერდსა და მხრებში. A2H არის A2-ის სიგრძე A3-ის სიგანით.
• S: ბრენდის მიხედვით, უფრო მოკლე ან ვიწრო.

ქალებისა და ბავშვების ზომების აღნიშვნაც ბრენდზეა დამოკიდებული (ხშირად F და M). ასოების მნიშვნელობა ბრენდებს შორის განსხვავდება, ამიტომ ყოველთვის იმავე ბრენდის ცხრილში გადაამოწმეთ.

ქალების კიმონოს ჭრა, როგორც წესი, მხრებში უფრო ვიწროა და თეძოებში უფრო თავისუფალი, სახელოები კი ოდნავ მოკლე. ბევრი ქალი მაინც მამაკაცის ან უნისექს ზომას ირჩევს: ორივე ცხრილი შეადარეთ და ის აირჩიეთ, რომელიც თქვენს სიმაღლესა და წონას უკეთ ერგება.

ყველაზე ხშირი შეცდომა ზედმეტად დიდი ზომის ყიდვაა, ჩვეულებრივ იმიტომ, რომ ზომების ცხრილი არ წაიკითხეს. ცხრილების უმეტესობა ზუსტია, მაგრამ ერთი ბრენდის A2 ზუსტად იგივე არ არის, რაც მეორისა. საუკეთესო რჩევა: წაიკითხეთ შეფასებები. მყიდველები წერენ, კიმონო „პატარაა“ თუ „დიდია“.

თეთრი, ლურჯი თუ შავი

თეთრი ყველაზე ლამაზად გამოიყურება, მაგრამ ჩვენი გამოცდილებით, ცვეთა მასზე ყველაზე სწრაფად ჩანს: ყვითლდება, ლაქებს იღებს (სისხლი, ხალიჩის ჭუჭყი), თხელი თეთრი ქსოვილი კი ზოგჯერ გამჭვირვალეა. გარეცხეთ ყოველი ვარჯიშის შემდეგ, სველი ჩანთაში ნუ დატოვებთ და ქლორიან მათეთრებელს ნუ გამოიყენებთ: ის ბამბას ასუსტებს და შეიძლება გააყვითლოს კიდეც. ლურჯი და შავი ჭუჭყს მალავს. იაფი ლურჯი კიმონო პირველ რეცხვებზე ცალკე გარეცხეთ, რადგან შეიძლება ფერი გადასცეს.

შეჯიბრის წესები მოკლედ

IBJJF-ისა და AJP-ის ტურნირებზე კიმონო უნდა იყოს:

• ბამბის ან ბამბის მსგავსი ნაქსოვი ქსოვილისგან, არც ისე სქელი ან ხისტი, რომ ჩაჭიდება შეუძლებელი იყოს; ქურთუკის ქსოვილი 380–650 GSM (AJP);
• თეთრი, სამეფო ლურჯი (royal blue) ან შავი, ერთი ფერის (ქურთუკი, შარვალი და საყელო ერთნაირი);
• სახელოები გაშლილი ხელით მაჯამდე, შარვალი კი კოჭის ძვლამდე უნდა წვდებოდეს: IBJJF-ში მაქსიმუმ 2 სმ-ით მოკლე, AJP-ში მაქსიმუმ 5 სმ-ით;
• ნაჭრები (patches) მხოლოდ დაკერებული და ნებადართულ ადგილებზე;
• დაუხეველი და დაუკერებელი, სუფთა და მშრალი.

ფერადი, ნახატიანი კიმონოები ვარჯიშისთვის შესანიშნავია, შეჯიბრებისთვის კი არა. წესები იცვლება, ამიტომ შეჯიბრამდე ყოველთვის წყაროს შეამოწმეთ: IBJJF-ის ფორმის წესები და AJP-ის ფორმის წესები.

როგორ ავიცილოთ ყალბი კიმონო

გულწრფელად: შეხედვით, როგორც წესი, ვერ გაარჩევთ. ზოგი იაფი, არაოფიციალური კიმონო გარეგნულად ცნობილ ბრენდს ჰგავს, მაგრამ ხარისხის კონტროლი, ქსოვილი და ნაკერები შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს. ყველაზე საიმედოა ბრენდის საკუთარი მაღაზიიდან ან ოფიციალური გამყიდველისგან ყიდვა. შეადარეთ მოდელის კოდი, ეტიკეტები და ფასი ოფიციალურ გვერდს: ჩვეულებრივზე ბევრად დაბალი ფასი გამაფრთხილებელი ნიშანია.

ჩვენი არჩევანი: Tatami Fightwear Nova Absolute

ფასისა და ხარისხის საუკეთესო შეფარდება, ჩვენი გამოცდილებით, Tatami Fightwear-ის Nova Absolute-ს აქვს. ბრენდის საიტზე 2026 წლის 17 ოქტომბერს ის £48.30 ღირდა (ჩვეულებრივი ფასი £69) და თეთრი ქამარი საჩუქრად მოჰყვებოდა. ფასდაკლებები ხშირად იცვლება, ამიტომ შეკვეთამდე ფასი შეამოწმეთ.

• ქურთუკი: 350 GSM, pearl weave; შარვალი: 10 oz ბამბა
• ქსოვილი: 52% ბამბა, 48% პოლიესტერი
• ფერები: შავი, თეთრი, ლურჯი
• ზომები: A0–A6, მათ შორის L, S და H ვარიანტები
• წინასწარ შემჯდარი არ არის: მწარმოებელი დაახლოებით 5%-იან შეჯდომას აფრთხილებს

ეს სავარჯიშო კიმონოა: მისი ქურთუკი 350 GSM-ია, რაც AJP-ის 380 GSM მინიმუმზე ნაკლებია. შეჯიბრისთვის სხვა მოდელი აირჩიეთ. Nova Absolute Tatami-ს საიტზე.

ბევრი Elite Sports-ის კიმონოებსაც ყიდულობს Amazon-ზე და აშშ-დან ჩამოაქვს. ეს ნორმალური ვარიანტია, მაგრამ ჩვენი პირადი აზრით, ჭრითა და ხარისხით Tatami უკეთესია.

როგორ ჩამოვიტანოთ საქართველოში

Tatami დიდი ბრიტანეთიდან აგზავნის. ყველაზე მარტივი გზაა გადამზიდი კომპანია, რომელსაც დიდ ბრიტანეთში საწყობი აქვს, მაგალითად Kiwi Post. ის ისევე მუშაობს, როგორც აშშ-დან ჩამომტანი სერვისები: რეგისტრირდებით, იღებთ ბრიტანულ მისამართს, შეკვეთას იქ აგზავნით და ისინი ამანათს საქართველოში ჩამოგიტანენ. Kiwi Post-ის საიტის მიხედვით (17 ოქტომბრის მონაცემით), მათი ბრიტანული საწყობიდან მიწოდებას 4–7 დღე სჭირდება და ღირს £8 (კილოგრამზე). საწყობამდე მიწოდების ჩათვლით სულ დაახლოებით 10 დღიდან ორ კვირამდე გაიანგარიშეთ.

განბაჟება: ფიზიკური პირის ამანათი 300 ლარამდე (ჩვეულებრივ მიწოდების ჩათვლით) და 30 კილოგრამამდე გადასახადისგან თავისუფალია. ამაზე მეტზე 18% დღგ და დეკლარირების საფასური გადაიხდება. ერთი კიმონო ამ ზღვარს ბევრად ქვემოთაა, ორი კიმონო ერთ ამანათში კი შეიძლება გადააჭარბოს. მიმდინარე პირობები შემოსავლების სამსახურის საიტზე შეამოწმეთ.

სავარაუდო ჯამი 17 ოქტომბრის ფასებით: £48 კიმონოსთვის და დაახლოებით £12–16 გადაზიდვისთვის, ანუ დაახლოებით £60–65, იმ დღის კურსით დაახლოებით 210–230 ლარი (პლუს საწყობამდე მიწოდება, თუ მაღაზია ამას იხდევინებს). შეკვეთამდე მიმდინარე ფასები შეამოწმეთ.

Kiwi Post-ს იმიტომ ვასახელებთ, რომ თავად ვსარგებლობთ და არანაირი პრობლემა არ გვქონია. საქართველოში არის კიდევ რამდენიმე კომპანია, რომელიც ამანათებს დიდი ბრიტანეთიდან ჩამოიტანს, მაგრამ ისინი კარგად არ ვიცით, ამიტომ ვერ გირჩევთ. არც Tatami-სგან და არც Kiwi Post-ისგან ამ რეკომენდაციისთვის არაფერს ვიღებთ.

მოკლედ

• თუ ვარჯიშს აგრძელებთ, ჯიუ-ჯიცუს კიმონო იყიდეთ და არა ძიუდოსი. კარატეს ან ტაეკვონდოს ფორმა საერთოდ არ გამოდგება.
• სავარჯიშოდ pearl weave, დაახლოებით 350 GSM (450, თუ უფრო რთულად ჩასაჭიდი გინდათ); შეჯიბრისთვის 380 GSM ან მეტი.
• ზომა ბრენდის ცხრილით და შეფასებებით აარჩიეთ; „ყოველი შემთხვევისთვის“ უფრო დიდს ნუ აიღებთ, თუმცა შეჯდომა გაითვალისწინეთ.
• თეთრ 8-უნციან შარვალს მოერიდეთ.
• რეცხეთ მაქსიმუმ 30°C-ზე, გააშრეთ ჩრდილში, საშრობის გარეშე.
• იყიდეთ ოფიციალური მაღაზიიდან.
• შეჯიბრებას გეგმავთ? IBJJF-ისა და AJP-ის წესები შეამოწმეთ.