ჯიუ-ჯიცუ, ძიუდო, ქართული ჭიდაობა თუ სამბო: რით განსხვავდება და რომელი აირჩიოთ ბავშვისთვის

საქართველოში ბავშვს რამდენიმე ძლიერი საჭიდაო ტრადიციიდან შეუძლია არჩევა: ჯიუ-ჯიცუ, ძიუდო, ქართული ჭიდაობა და სპორტული სამბო. ხელმისაწვდომობა ქალაქისა და რეგიონის მიხედვით განსხვავდება. მშობლები ხშირად გვეკითხებიან, რომელია საუკეთესო. აი, როგორ ვხსნით განსხვავებას და რა წყვეტს რეალურად არჩევანს.

მოკლედ

ოთხივე საჭიდაო სპორტია: ამ წესებით პარტნიორს არ ურტყამ; მიზანია კონტროლი, ჩაგდება, შეკავება ან დანებებაზე იძულება. მათ შორის მთავარი განსხვავება წესებშია, წესები კი განსაზღვრავს, რომელ უნარებს ეთმობა ვარჯიშზე ყველაზე მეტი დრო.

ჯიუ-ჯიცუ დიდ დროს უთმობს პარტერს: პოზიციებს, თავის დაღწევას, მოხრჩობებსა და სახსრებზე მტკივნეულ ილეთებს. ბრძოლა დგომიდან იწყება და ჩაგდებებიც მნიშვნელოვანია, თუმცა დარბაზების უმეტესობაში ვარჯიშის მთავარი ნაწილი პარტერს ეთმობა. ოლიმპიური სპორტი არ არის. შეჯიბრებებს რამდენიმე საერთაშორისო და ადგილობრივი ორგანიზაცია მართავს; ერთიანი მმართველი ორგანო არ არსებობს.

ძიუდო ოლიმპიურ პროგრამაში პირველად 1964 წელს შევიდა და დიდ ყურადღებას უთმობს დგომში ბრძოლას: ჩაჭიდებას, წონასწორობის დარღვევასა და ჩაგდებას. პარტერიც მისი ნაწილია: შეხვედრა შეიძლება დასრულდეს სუფთა ჩაგდებით, შეკავებით, მოხრჩობით ან იდაყვზე მტკივნეული ილეთით. საქართველოს ძიუდოში ძლიერი საერთაშორისო შედეგები აქვს.

ქართული ჭიდაობა საქართველოს ტრადიციული საჭიდაო ხელოვნებაა. ორთაბრძოლა დგომში მიმდინარეობს, სპეციალური ჩოხით, ზურნისა და დოლის თანხლებით, დაახლოებით ორასი ილეთითა და კონტრილეთით. 2018 წელს ის UNESCO-ს კაცობრიობის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის სიაში შეიტანეს.

სპორტული სამბო დგომსა და პარტერს აერთიანებს: ჩაგდებები, შეკავებები, ხელისა და ფეხის სახსრებზე მტკივნეული ილეთები, მოხრჩობების გარეშე. სამბოს საერთაშორისო ფედერაციამ, FIAS-მა, საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის სრული აღიარება 2021 წელს მიიღო, თუმცა სამბო ოლიმპიურ თამაშებში არ შედის.

რომელი აირჩიოთ ბავშვისთვის?

არჩევანი იმაზეა დამოკიდებული, რა მოსწონს ბავშვს, როგორი პროგრამაა ახლოს და რა გინდათ: უბრალოდ აქტიურობა, შეჯიბრი, დგომში ბრძოლის უნარები, პარტერი თუ ყველაფერი ერთად.

როგორც ჯიუ-ჯიცუს მწვრთნელები, თუ გინდათ ერთი სპორტი, რომელიც დგომასაც და პარტერსაც მოიცავს და დანებების ილეთებს ასწავლის, ჯიუ-ჯიცუს გეტყვით. მაგრამ სპორტული სამბოც ორივე ფაზას აერთიანებს, ძიუდოსა და ჭიდაობის ძლიერი ბაზა კი ჯიუ-ჯიცუს ძალიან კარგად ავსებს.

ჩვენი გამოცდილებით, საქართველოში ძიუდოს, სამბოსა და ქართული ჭიდაობის ბევრი პროგრამა მომავალი სპორტსმენების პოვნაზეა აგებული, ჯიუ-ჯიცუს დარბაზების უმეტესობა კი იმ ადამიანებს ავარჯიშებს, რომლებიც შეიძლება არასდროს იასპარეზონ. ეს ყველა კლუბზე არ ვრცელდება, ამიტომ ჰკითხეთ მწვრთნელს, რისთვისაა კონკრეტულად თქვენი შვილის ჯგუფი.

ხშირად გულწრფელი პასუხი ასეთია: აირჩიეთ კარგი ვარჯიში, რომელზეც რეგულარულად სიარულს შეძლებთ. თუ სახლთან ჯიუ-ჯიცუ არ არის, ძიუდოს, სპორტული სამბოს ან ქართული ჭიდაობის კარგი მწვრთნელი ბავშვს ბევრს მისცემს. ჩვენი აზრით, საჭიდაო სპორტი ერთ-ერთი საუკეთესო რამაა, რასაც ბავშვი აირჩევს, და ნებისმიერი მათგანი ითვლება. საცდელი ვარჯიშის შემდეგ ჰკითხეთ ბავშვს, სად იგრძნო თავი უსაფრთხოდ და სად მოუნდა დაბრუნება.

ფასი და რას იღებთ სანაცვლოდ

საქართველოში ფასი დამოკიდებულია ქალაქზე, დარბაზზე, დაფინანსებაზე, კვირაში ვარჯიშების რაოდენობასა და აღჭურვილობაზე. ძიუდოს, სამბოს ან ქართული ჭიდაობის ზოგიერთი მუნიციპალური თუ ფედერაციის პროგრამა უფასო ან თანადაფინანსებულია. კერძო აკადემიები, მათ შორის ჯიუ-ჯიცუს დარბაზების უმეტესობა, ყოველთვიური აბონემენტით მუშაობს, და ყველა ოჯახს არ შეუძლია.

დიდ, დაფინანსებულ დარბაზებში სხვა მოდელი გვინახავს: რაც შეიძლება მეტი ბავშვის მიღება და იმ რამდენიმის შერჩევა, ვინც მაღალ დონეზე იასპარეზებს. ამ მოდელმა ბევრი მედალი მოიტანა. კერძო აკადემია სხვაგვარად შეიძლება მუშაობდეს. როცა ჩვენი ჯგუფები სავსეა, ახალ ბავშვებს აღარ ვიღებთ, რადგან გარკვეული რაოდენობის მერე ვარჯიში ვარჯიში აღარ არის და ბავშვების სირბილად იქცევა.

ფასი თავისთავად არ გეუბნებათ, რამდენ ყურადღებას მიიღებს ბავშვი, და პირობები ორივე ტიპის დარბაზში ძალიან განსხვავდება. ჩაწერამდე ნახეთ ერთი სრული ვარჯიში. დააკვირდით სისუფთავეს, ხალიჩების მდგომარეობას, რამდენი მწვრთნელია რამდენ ბავშვზე, როგორ აწყვილებენ ბავშვებს, უსაფრთხოების წესებს და იმას, როგორ ესაუბრება მწვრთნელი ბავშვს შეცდომის შემდეგ.

შეიძლება თუ არა ორი სპორტის შეთავსება?

კი, თუ საერთო დატვირთვა ბავშვის ასაკსა და აღდგენას შეესაბამება. სპორტები ერთმანეთს ავსებენ: ქართული ჭიდაობა დგომშია, ძიუდო ძირითადად ჩაგდებებია გარკვეული პარტერით, სპორტული სამბო დგომსაც და პარტერსაც მოიცავს, ჯიუ-ჯიცუ კი ჩვეულებრივ ყველაზე მეტ დროს პარტერსა და დანებების ილეთებს უთმობს. ბევრი ბავშვი ძიუდოდან ჯიუ-ჯიცუზე გადადის, ზოგი კი ორივეს აკეთებს. ძიუდოს ან ჭიდაობის გამოცდილება ბავშვს ჩვეულებრივ აძლევს კარგ ჩაჭიდებას, წონასწორობასა და ჩაგდების უნარს, რაც პირდაპირ გამოადგება ჯიუ-ჯიცუში.

ყველაზე მთავარი

ნებისმიერი სპორტი კარგია ბავშვისთვის. ზოგი მეტ დისციპლინას ასწავლის, ზოგი მეტ თავდაცვას, მაგრამ თითოეული რაღაცას აძლევს ბავშვს. თუ საბრძოლო ხელოვნება აირჩიეთ, ნებისმიერი საბრძოლო ხელოვნება კარგია. თუ საჭიდაო სპორტი აირჩიეთ, ნებისმიერი მათგანი კარგია. ყველაზე მეტად კი თავად ადგილია მნიშვნელოვანი: მწვრთნელი, ჯგუფი, უსაფრთხოების წესები და ის, უნდა თუ არა ბავშვს იქ დაბრუნება.